عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
89
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
لا يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً در هيچ مؤمن نه آزرم خداى كوشند و نه زينهار و نه پيمان كه نهادند ، وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ . ( 10 ) و ايشاناند كه اندازه درگذارانند و پيمان شكنان . فَإِنْ تابُوا وَ أَقامُوا الصَّلاةَ و اگر باز گردند و نماز بپاى دارند ، وَ آتَوُا الزَّكاةَ و زكات دهند ، فَإِخْوانُكُمْ فِي الدِّينِ آن گه برادران شما اند در دين ، وَ نُفَصِّلُ الْآياتِ و گشاده مىفرستيم و مىرسانيم سخنان خويش ، لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ . ( 11 ) ايشان را كه بدانند . النوبة الثانية قوله تعالى : - بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ . اين سورة را شش نام است : سورة التّوبة و المبعثرة و المنقرة و المثيرة و البحوث . صد و بيست و نه آيت است و چهار هزار و نود و هشت كلمت و ده هزار و چهار صد و هشتاد و هشت حرف است ، و پسين سورة كه از آسمان به زمين آمد در مدينه بيكبار تمام اين سورة است . روت عائشة ، قالت : قال رسول اللَّه ص : ما نزل علىّ القرآن الّا آية آية و حرفا حرفا ما خلا سورة برائة ، و قل هو اللَّه احد ، فانهما انزلتا علىّ و معهما سبعون الف صف من الملائكه . و گفتهاند ميان روز حديبيه و فتح مكه فرود آمد . رسول خدا ابو بكر را به حج فرستاد در آن سال باميرى بر حاج و على بن ابى طالب ( ع ) را بر پى وى بفرستاد ، تا اين سورة به منا روز نحر بر خلق خواند و به چهار سخن ندا كرد : لا يدخل الجنة الا نفس مسلمة و لا يحج بعد العام مشرك و لا يطوف بالبيت عريان و من كان بينه و بين رسول اللَّه عهد فعهده الى مدته . در ابتداء اين سورة بِسْمِ اللَّهِ ننوشتند ، از بهر آنكه بنزديك عثمان چنان بود كه انفال و برائت يك سورة است و فصل در ميانه آن را كرده است كه قومى از صحابه بر آن بودند كه دو سورة است تا ميان هر دو قول جمع كرده آيد ، و صحابه اين را بپسنديدند و هر دو سورة را قرينتين نام نهادند . ابىّ كعب را پرسيدند كه چرا